6. Sınıf Türkçe Testleri Çöz, Test Çöz

6. sınıf Türkçe dersi, öğrencilerin dil becerilerini geliştirmeyi ve onlara etkili iletişim kurma yeteneği kazandırmayı hedefler. Bu seviyede, önceki yıllarda öğrenilen temel bilgilerin üzerine inşa edilen daha kapsamlı konular ele alınır. Öğrenciler, okuduklarını anlama, yorumlama, kendilerini yazılı ve sözlü olarak daha iyi ifade etme üzerine çalışırlar. Ders, dilin inceliklerini kavratarak hem günlük hayatta hem de akademik başarıda önemli bir alt yapı oluşturur.

• Sözcükte Anlam (Gerçek, Mecaz, Terim Anlam)
• Cümlede Anlam (Öznel-Nesnel Yargılar, Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç)
• Paragrafta Anlam (Ana Düşünce, Yardımcı Düşünce, Paragrafın Yapısı)
• Fiiller (Anlamlarına Göre: İş, Oluş, Durum Fiilleri)
• Ek-Fiil ve Birleşik Zamanlı Fiiller
• İsim ve Sıfat Tamlamaları
• Zamirler (Adıllar)
• Zarflar (Belirteçler)
• Edat, Bağlaç, Ünlem
• Yazım (İmla) Kuralları
• Noktalama İşaretleri
• Cümlenin Ögeleri (Temel ve Yardımcı Ögeler)
• Anlatım Bozuklukları
• Söz Sanatları (Benzetme, Kişileştirme, Konuşturma, Abartma)
• Metin Türleri (Hikâye, Şiir, Masal, Fabl, Bilgilendirici Metinler)

Çözümlü Örnek Test Soruları

1. soru: Elif, okulundaki kütüphanecilik kulübü için bir afiş hazırlıyor. Afişte "Kitaplar, hayatın anlamını bulmamıza yardımcı olan en sadık $2^{3}$ arkadaştır." cümlesini kullanıyor. Daha sonra bu cümleyi inceleyen Elif, bir sözcüğün yanlış yazıldığını fark ediyor ve düzeltiyor. Elif'in bu düzeltmeyi yapmasının temel sebebi, Türkçede birleşik ya da ayrı yazılan sözcüklerle ilgili bir kuralı uygulamak istemesidir.
A) "yardımcı" sözcüğü birleşik yazılmalıydı.
B) "sadık" sözcüğündeki ünsüz yumuşaması kuralı yanlış uygulanmıştı.
C) "hayatın" sözcüğünde kaynaştırma harfi eksikti.
D) "anlamını" sözcüğünde ünlü düşmesi olayı gerçekleşmemişti.
Çözüm: Elif, "anlamını" sözcüğünü düzeltmiştir. Bu sözcük "anlamak" fiilinden türemiştir. "Anlamak" fiiline "-ı" yapım eki getirildiğinde, fiilin son hecesindeki "a" ünlüsü düşer ve "anlamı" şeklini alır. Bu bir ünlü düşmesi olayıdır. "Anlamını" yazımı doğrudur, soruda ise yanlış yazılan bir sözcükten bahsedilmektedir. Verilen seçeneklerden sadece D seçeneği bir yanlışlık olduğunu iddia etmektedir, oysa bu iddia yanlıştır. Sorunun amacı, öğrencinin doğru kuralı bilip yanlış olan seçeneği işaretlemesidir. Doğru kural ünlü düşmesidir ve "anlamını" yazımı bu kurala uygun olduğu için D seçeneğindeki ifade yanlıştır. Doğru cevap: D

2. soru: Bir belediyenin düzenlediği kompozisyon yarışmasının sonuçları açıklandı. Sonuçları öğrenmek isteyen Berra, belediyenin panosunda asılı olan metni okudu: "Yarışmamıza gösterdiğiniz yoğun ilgi için teşekkür ederiz. Dereceye giren öğrencilerin listesi aşağıdadır. Listede ismi bulunan tüm öğrenciler, yarın saat $\sqrt{100}$'da belediye başkanlığında düzenlenecek ödül törenine katılacaklardır." Berra, bu metni okuduktan sonra bir noktalama işaretinin eksik olduğunu fark etti. Bu eksiklik, cümlenin anlamını etkileyebilecek niteliktedir.
A) "teşekkür ederiz" ifadesinden sonra nokta yerine virgül konmalıydı.
B) "aşağıdadır" ifadesinden sonra iki nokta üst üste konmalıydı.
C) "ödül törenine" ifadesinden sonra virgül konmalıydı.
D) "katılacaklardır" ifadesinden sonra ünlem işareti konmalıydı.
Çözüm: Bir listeye veya açıklamaya geçileceği zaman, listeyi veya açıklamayı belirten ifadeden sonra iki nokta üst üste (:) işareti kullanılır. Metinde "Dereceye giren öğrencilerin listesi aşağıdadır." ifadesinden hemen sonra liste verilmiştir. Bu nedenle "aşağıdadır" ifadesinden sonra iki nokta üst üste konması gerekirdi. Bu işaretin eksik olması, yazının biçimsel bir kuralının atlanmasına neden olmuştur. Doğru cevap: B

3. soru: Bir yayınevi, yeni çıkan hikâye kitabının tanıtımı için bir broşür hazırlıyor. Broşürde şu ifade yer alıyor: "Bu kitap, çocukların hayal gücünü geliştirerek onlara $\frac{3}{4}$ oranında daha fazla okuma keyfi vaat ediyor." Yayınevi editörü, broşürü kontrol ederken bir yazım yanlışı olduğunu tespit ediyor ve bu yanlış, Türkçedeki bazı birleşik sözcüklerin yazımı ile ilgili bir kuralı ihlal ediyor.
A) "hayal gücünü" ayrı değil, birleşik yazılmalıydı.
B) "hikâye" sözcüğünde düzeltme işareti yanlış kullanılmıştı.
C) "vaat ediyor" ifadesindeki "vaat" sözcüğü yanlış yazılmıştı.
D) "yayınevi" sözcüğü birleşik değil, ayrı yazılmalıydı.
Çözüm: Türkçede "hayal" ve "güç" sözcüklerinin birleşmesiyle oluşan "hayalgücü" sözcüğü birleşik yazılır. Bu, bir isim tamlaması yoluyla oluşmuş ve kalıplaşmış bir birleşik isimdir. Broşürde "hayal gücünü" şeklinde ayrı yazılarak bir yazım yanlışı yapılmıştır. Doğru yazım "hayalgücünü" şeklinde bitişik olmalıdır. Doğru cevap: A

4. soru: Bir grup öğrenci, "Dilimiz Kimliğimizdir" konulu bir sunum hazırlıyor. Sunum slaytlarında aşağıdaki cümle yer alıyor: "Dil, bir milletin $5^{2}$ yıllık tarihini, kültürünü ve değerlerini yansıtan en önemli aynadır." Sunumu izleyen Türkçe öğretmeni, bu cümlede bir anlatım bozukluğu olduğunu söylüyor. Bu bozukluk, cümlenin anlamıyla doğrudan ilgilidir.
A) "yansıtan" sözcüğü yerine "gösteren" sözcüğü getirilmelidir.
B) "aynadır" sözcüğü, benzetme amacıyla kullanıldığı için yanlıştır.
C) "en önemli" ifadesi, gereksiz bir vurgu içermektedir.
D) "millet-in" ve "tarih-ini" sözcüklerinde aynı işlevdeki ekler kullanılmıştır.
Çözüm: Cümlede "millet-in" ve "tarih-ini" sözcüklerinde, tamlanan eki olan "-in" ve onun ilgi halindeki "-in-i" ekleri kullanılmıştır. Ancak bu bir anlatım bozukluğu değildir. Asıl anlatım bozukluğu, "yansıtan" fiili ile "ayna" metaforu arasındaki uyumsuzluktur. Bir ayna, bir şeyi "gösterir" veya "yansıtır". Burada herhangi bir anlatım bozukluğu yoktur. Soru, öğrencinin anlamca en uygun düzeltmeyi seçmesini beklemektedir. "En önemli" ifadesi bir derecelendirme yaptığı için vurguyu artırır ve gereksiz değildir. En uygun seçenek, dilin bir ayna gibi yansıttığı benzetmesini pekiştiren A seçeneğidir, ancak bu bir düzeltme değil, eş anlamlı sözcük kullanımıdır. Verilen seçenekler içinde bir anlatım bozukluğu tespit edilemez. Sorunun mantığı, öğrencinin "aynı işlevdeki eklerin tekrarının" bir bozukluk olup olmadığını sorgulamasıdır. Bu bir bozukluk değildir. Doğru cevap verilmemiş gibi görünse de, seçeneklerden en çok D şıkkı bir "durum" olarak işaret edilebilir, ancak bu bir bozukluk değildir. Sorunun amacı anlatım bozukluğu konusunu vurgulamaktır. Doğru cevap: D

5. soru: Bir şirket, çalışanlarına yönelik bir e-posta gönderiyor. E-postada, "Toplantıda alınan kararlar $\sqrt{144}$ maddede özetlenmiştir. Lütfen bu maddeleri dikkatlice okuyarak gerekli hazırlıkları yapınız." ifadesi yer alıyor. Şirketin iletişim departmanı, e-postayı kontrol ederken bir noktalama hatası tespit ediyor. Bu hata, cümlenin okunuşunu ve anlamını doğrudan etkilemektedir.
A) "özetlenmiştir" ifadesinden sonra nokta konmalıydı.
B) "yapınız" ifadesinden sonra nokta yerine ünlem işareti konmalıydı.
C) "Toplantıda" sözcüğünden sonra virgül konmalıydı.
D) "okuyarak" sözcüğünden sonra virgül konmalıydı.
Çözüm: Cümlede "Lütfen bu maddeleri dikkatlice okuyarak gerekli hazırlıkları yapınız." ifadesi yer almaktadır. "okuyarak" sözcüğünden sonra virgül konması, cümlenin anlamını ve vurgusunu daha net hale getirir. Virgül, "nasıl" yapılacağını belirten zarf-fiil grubunu ("dikkatlice okuyarak") ana fiilden ("yapınız") ayırmak için kullanılabilir. Bu, cümlenin daha akıcı okunmasını sağlar. Diğer seçeneklerdeki noktalama değişiklikleri (nokta/ünlem) ya zorunlu değildir ya da anlamı değiştirmez. Doğru cevap: D